پوسیدگی دندان شایع ترین بیماری کودکان در ایالات متحده است و یک معضل مهم بهداشت عمومی محسوب می شود. در صورت عدم درمان، پوسیدگی دندان منجر به درد، عفونت های سیستمیک، بستری شدن در بیمارستان و … می شود. پوسیدگی دندان بدون درمان عواقب اجتماعی و بهداشتی دارد مانند افزایش تعداد روزهای عدم حضور در مدرسه، نمرات پایین، بیکاری، کیفیت پایین زندگی و بیماریهای سیستمیک تهدیدآمیز.

کودکان خانواده های کم درآمد بیشتر در معرض خطر پوسیدگی دندان هستند. داده های ملی حاکی از آن است که میزان پوسیدگی در دندان های اصلی برای کودکان آمریکایی بین 2 تا 5 سال از 24.2٪ در سال 1988-1994 به 27.9٪ رسیده است. سلامت دندان های آسیا از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا به کودکان در جویدن غذا کمک می کند، و از بروز مشکلات ارتودنسی جلوگیری می کنند.

دندانپزشکی اطفال

پوسیدگی دندان روی دندان های اصلی یکی از مهمترین عوامل پوسیدگی دندان در دندان های دائمی است . پوسیدگی دندان های اولیه دارای باکتری هایی هستند که می توانند به دندانهای دائمی منتقل شوند.

علت پوسیدگی دندان

پوسیدگی دندان نتیجه یک فرآیند بیماری چند عاملی است که در آن باکتری های دهانی، کربوهیدرات های غذایی را متابولیزه می کنند و اسیدهایی تولید می کنند که می توانند ساختار دندان را نابود می کنند.

پوسیدگی دندان در اوایل دوران کودکی نوعی فرم شدید از پوسیدگی دندان است که دندان های نوزادان و کودکان خردسال را تحت تأثیر قرار می دهد. این پوسیدگی ها معمولاً روی دندانهای فوقانی جلویی دیده می شود اما سایر دندانها نیز ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند.

اگر حفره ها درمان نشوند، بزرگتر می شوند و لایه های عمیق دندان شما را تحت تأثیر قرار می دهند. آنها می توانند منجر به دندان درد، عفونت و از دست دادن دندان شوند. ویزیت های منظم دندانپزشکی و عادت های خوب مسواک زدن و نخ دندان کشیدن بهترین محافظت شما در برابر پوسیدگی و پوسیدگی دندان است

چگونه پوسیدگی رخ می دهد؟

پوسیدگی وقتی ایجاد می شود که قندها اغلب برای مدت طولانی روی دندان بمانند. این قندها در بسیاری از غذا ها و نوشیدنی ها یافت می شود از جمله:

شیر
آب میوه
پاستیل
عسل
نوشیدنی بدون الکل.
پلاک یک ماده چسبنده و تقریباً نامرئی از باکتری است که روزانه روی دندان تشکیل می شود و از قندها برای تولید اسیدهایی که به دندان حمله می کنند استفاده می کند. وقتی حملات اسیدی اغلب اتفاق می افتد، با گذشت زمان دندانها خراب می شوند.

روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان

در کنار مسواک زدن استفاده از نخ دندان و همین طور تغذیه مناسب که جز مراقبت های خانگی است و والدین مسئول هستند و به عنوان اصلی ترین روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان می باشد .

دو روش پیشگیری از پوسیدگی دندان هست که در مطب ها و توسط دندانپزشک اطفال انجام می شود . یکی از روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان فلوراید یا همان فلورایدتراپی است که این فلوراید به صورت های مختلف همانند ژل، فوم یا کف و همین وارنیش بر روی تمام دندان های کودک مالیده می شود .

دومین روش پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان شش ساله با فیشورسیلانت و یا همان شیار پوش دندانی (کم کردن عمق شیارهای سطح جونده دندان تازه رویش یافته) است که بسته به شکل و ساختار دندان ها دندانپزشک فیشورسیلانت را بروی دندان های آسیای شیری سالم و بدون پوسیدگی و مخصوصا روی دندان های آسیای سالم و بدون پوسیدگی دائمی انجام می دهیم .

فیشورسیلانت و همین طور فلورایدتراپی بدون نیاز به هیچ گونه بی حسی و در زمان کوتاهی برای کودکان انجام می شود . فیشورسیلانت برای دندان های دائمی انجام می شود و فلورایدتراپی برای دندان هم دائمی و شیری مورد استفاده قرار می گیرد . فیشورسیلانت را زمانی انجام می دهیم که دندان های شش رویش پیدا کرده باشند و شیار های دندان با استفاده از موادی پر می شود تا از پوسیدگی دندان جلوگیری شود . فلورایدتراپی را هر شش ماه یک بار بهتر است برای پیشگیری انجام شود .

پوسیدگی از چه زمانی شروع می شود؟

پوسیدگی می تواند به محض ظهور دندان در دهان شروع شود.

علائم مایل به سفید روی سطح دندان نزدیک به خط لثه شاید نشانه اولیه پوسیدگی دندان باشد. در این مرحله، روند پیشروی  “لکه سفید” اولیه، را می توان با استفاده از  فلوراید متوقف و یا معکوس کرد.

اگر درمان نشود می تواند به سرعت پیشرفت کند و به یک سوراخ تبدیل شود که به درمان جدی دندان نیاز دارد. این مرحله پیشرفته تر از پوسیدگی، روی دندانها لکه های زرد قهوه ای یا سیاه ایجاد می کند.

زمان مراجعه به دندانپزشک اطفال

معمولآ رویش دندان شیری کودکان در سن دو سال و نیم کامل می شود . در زمانی که دندان های عقب کودک رویش پیدا کرد و دو دندان در کنار هم بیرون زد حتما باید برای پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان از نخ دندان استفاده شود . از دو سال و نیم به بعد کودک به چکاپ و معاینه دندانپزشکی احتیاج دارد . اگر بهداشت دندان کودک مراقبت نشود و به موقع به دندانپزشک اطفال مراجعه نکنیم و اگر بین دندان های عقب کودک پوسیدگی باشد و حتی یک میلی متر فضا از دست بدهیم ما کودک را در صورتی که نیاز به ارتودنسی نداشته باشد به یک کیس ارتودنسی تبدیل می کنیم و اگر هم نیاز به ارتودنسی داشته به یک کیس ارتودنسی پیچیده تبدیل می کنیم . که هزینه بیشتر، زمان بیشتر و زحمت بیشتر برای کودک و والدین دارد .

چگونه کودکان خردسال دچار پوسیدگی دندان می شوند؟

پوسیدگی به احتمال زیاد در نوزادان یا کودکان نوپایی رخ می دهد که:
  • به خواب رفتن کودک، همزمان با مکیدن نوشیدنی که شیرین کننده در آن وجود دارد، مانند عسل، به دندان ها آسیب می زند زیرا بزاق کمتری در هنگام خواب تولید می شود. بزاق نقش مهمی در شستشوی اسیدهای مضر پلاک دارد.
  • شیردهی طولانی مدت (بیش از یک سال) را ادامه داده اند.
  • بهداشت دهان و دندان ضعیف داشته باشند.
  • میان وعده مکرر همچنین می تواند به پوسیدگی دندان کمک کند زیرا زمان کمتری بین غذا خوردن وجود دارد تا دندان ها بتوانند از حملات اسید پلاک بهبود یابند.

علائم پوسیدگی دندان

تشخیص پوسیدگی اولیه دندان دشوار است. اولین علامت پوسیدگی دندان زمانی است که دندانها در امتداد خط لثه (ناحیه ای در پایه دندانها، نزدیک لثه ها) نواری سفید و مات ایجاد می شود. همچنین ممکن است لکه های قهوه ای روی دندان ها دیده شود و لثه ها قرمز و متورم باشند.

با پوسیدگی پیشرفته تر، ممکن است سوراخ ها ،سیاه شدن ها و یا شکستگی دندان ها را مشاهده کنید. اگر پوسیدگی منجر به عفونت شده باشد، ممکن است توده ها یا جوش هایی روی لثه یا تورم در اطراف لثه و صورت مشاهده کنید.

همچنین ممکن است درد دندان داشته و یا دهان بوی بد دهد.

آنچه والدین باید در مورد پوسیدگی دندان بدانند

کودکان با باکتری های پوسیدگی در دهان، متولد نمی شوند.

این باکتری ها توسط والدین یا مراقبانشان از طریق چشیدن غذا و یا مکیدن شیشه شیر یا پستانک در دهان خود به کودک منتقل می شوند.

با حفظ سلامت دهان خود، والدین می توانند خطر پوسیدگی در خود و فرزندان خود را کاهش دهند.

بهداشت دهان و دندان باید از بدو تولد، حتی قبل از رویش دندان ها (از طریق دندان) شروع شود. پس از تغذیه با تمیز کردن لثه های کودک خود شروع کنید و سپس تمیز کردن دندان ها را به محض ورود به دندان شروع کنید. درباره دندان درآوردن و چگونگی سالم نگه داشتن لثه و دندان کودک بیشتر بخوانید.

نکات پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان

  • از خوردن غذاهای شیرین به مقدار زیاد بپرهیزید .
  • میان وعده های بین غذاهای اصلی خود را کم کنید .
  • به مقدار زیاد آب بنوشید به خصوص اگر از داروهای خاصی استفاده می کنید .
  • از خمیر دندان و دهانشویه حاوی فلوراید استفاده کنید . فلوراید باعث استحکام بخشیدن هر چه بیشتر مبنای دندان می شود .
  • به دندانپزشک اطفال مراجعه کنید . دندانپزشک دندان های کودک را معاینه می کند . برای معاینه دهان و دندان و اطمینان از سلامت دندان ها باید هر شش ماه یک بار به دندانپزشک اطفال مراجعه نمایید .
  • مسواک زدن با خمیردندان حاوی فلوراید و استفاده از نخ دندان، می توان از پوسیدگی دندان در کودکان پیشگیری شود .
  • حداقل سه بار در روز بعداز صرف وعده های غذایی اصلی و مواد غذایی شیرین دندان ها باید مسواک زده شود .
  • استفاده از نخ دندان تنها راه پیشگیری از پوسیدگی بین دندانی در تمامی افراد است . بهتر است قبل از مسواک زدن از نخ دندان استفاده نماییم تا خمیر دندان با تمامی قسمت های دندان در تماس باشد .
  • استفاده از وارنیش فلوراید در کودکان سه تا دوازده سال، باعث توقف پوسیدگی و افزایش مقاومت دندان نسبت به پوسیدگی می شود .
  • اگر هنگام خوردن مواد غذایی شیرین، سرد و گرم، درد در دندان احساس کردید، در اسرع وقت به دندانپزشک اطفال مراجعه نمایید .

روش درست مسواک زدن

چگونه می توانید از پوسیدگی دندان جلوگیری کنید؟


برای جلوگیری از پوسیدگی دندان در دندان های کودک خود، این دستورالعمل های ساده را دنبال کنید:
– اجازه ندهید شیشه حاوی شیر یا مایعات شیرین شده بعد از خواب کودک در دهان او بماند.
– اگر کودک شما برای راحتی و خواب به شیشه نیاز دارد، فقط آب جوشانده و خنک شده را در شیشه تهیه کنید. آب بهترین رفع کننده تشنگی است.
– وقتی کودک شما 6 تا 12 ماه دارد شیشه را با یک فنجان جایگزین کنید.
– از میان وعده های شیرین و چسبناک خودداری کنید.
– دندان های کودک خود را روزانه دو بار تمیز کنید.
– داروهای بدون قند را انتخاب کنید.

– از ابتدای تولد فرزندتان بازدید از متخصص بهداشت دهان و دندان خود را شروع کنید.

معاینات منظم دندانپزشکی برای جلوگیری از پوسیدگی دندان

معاینات منظم دندانپزشکی به کودک شما کمک می کند تا از پوسیدگی دندان جلوگیری کند. دندانپزشک به شما می گوید که کودک شما هر چند وقت یکبار به چکاپ نیاز دارد. دندانپزشکان معمولاً هر 6-12 ماه یکبار توصیه می کنند.

اگر فکر می کنید کودک شما پوسیدگی دندان دارد، مهم است که برای جلوگیری از بدتر شدن پوسیدگی یا عفونت به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر کودک شما علائمی از حالت کلی ناخوشایندی مانند تب یا تورم صورت دارد و فکر می کنید این مشکلات به دلیل مشکلات دندانی است، بلافاصله به پزشک عمومی مراجعه کنید یا به اورژانس بیمارستان مراجعه کنید.

ترمیم و چکاب دندان در زمان شیوع کرونا توسط دکتر لیلا اذرنوش

روش توقف پوسیدگی دندان

فلوراید تراپی و فیشور سیلانت دو روش معمول جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان هستند.

فلوراید تراپی با استحکام بخشیدن به مینای دندان از پوسیدگی جلوگیری می کنند و در آب آشامیدنی فلورایده، خمیردندان های فلوراید و قطره یا قرص های فلوراید یافت می شود. همچنین دندانپزشکان، فلوراید را به صورت ژل به بیماران ارائه می دهند.

فیشورسیلانت

فیشورسیلانت دندان کودکان آکادمی دندانپزشکی اطفال آمریکا به عنوان بخشی بزرگ از یک استراتژی جامع پیشگیری از پوسیدگی کودکان 3 ساله و بزرگتر، فیشور سیلانت دندان را توصیه می کند. در این روش شیار دندان ها پوشش داده می شوند که این امر سبب می شود تا از ساختار دندان ها در مقابل خرابی و پوسیدگی ها جلوگیری شود.روش فیشورسیلانت دندان ها بسیار ساده می باشد و تنها در یک جلسه قابل انجام است.

فلورایدتراپی

فلورایدتراپی از جمله موثرترین روش ها در حفظ ساختار دندان ها از پوسیدگی، فلورایدتراپی می باشد که در بزرگسالان و کودکان قابل انجام می باشد.در این روش دندانپزشک اطفال با استفاده از فلوراید که نوعی ماده معدنی می باشد، اقدام به تمیز کردن و مقاوم سازی دندان ها در مقابل پوسیدگی می کند.

نتیجه گیری

در این مقاله به بررسی دو روش موثر در جلوگیری از پوسیدگی دندان  یعنی فیشورسیلانت و فلورایدتراپی پرداختیم. شما عزیزان در صورت نیاز به کسب اطلاعات بیشتر می توانید با شماره های مندرج در سایت دکتر لیلا آذرنوش تماس حاصل فرمایید.

درباره دکتر لیلا آذرنوش

دکتر لیلا آذرنوش دندانپزشک اطفال در سال ٨٢ فارغ التحصيل شدم و دوران طرح را در بيمارستان مسيح دانشورى دار آباد تهران گذراندم دو سال در بيمارستان توحيد جم كار كردم سپس در سال ١٣٨٦ كلينيك شبانه روزى پگاه را به همراه همسرم دكتر على فرجى در خيابان خواجه عبدالله تاسيس كرديم و از آن سال در آنجا به عنوان دندانپزشك كودكان مشغول شدم.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button