عصب کشی دندان کودکان؛ چه زمانی لازم است؟

عصب کشی دندان کودکان روشی موثر برای حفظ دندان‌های شیری و جلوگیری از گسترش عفونت است؛ دکتر لیلا آذرنوش، دندانپزشک اطفال، با بررسی وضعیت پالپ یا مغز دندان، نیاز به این درمان را تشخیص می‌دهد. پالپ دارای رگ‌های خونی است که مواد لازم و اکسیژن را به دندان می‌رسانند و در صورت عفونی شدن، ممکن است عصب‌کشی ضروری باشد از همین رو این درمان برای حفظ و ترمیم ریشه دندان شیری نیز به کار می‌رود، مگر اینکه زمان افتادن دندان نزدیک باشد.

چه زمانی دندان کودک به عصب کشی نیاز دارد؟

عصب کشی دندان کودکان در حالت کلی هنگامی ایجاد می‌شود که پوسیدگی ایجاد شده از مینای دندان فراتر رفته و تا ناحیه عصب دندان گسترش پیدا کند. برای انجام عصب کشی دندان در کودکان دلایل مختلفی وجود دارد که از مهم ترین آن‌ها عبارتند از:

• آبسه دندان کودک
• شل شدن دندان آسیب‌دیده
• پوسیدگی دندان و عفونت شدید
• حساسیت شدید دندان کودک به گرم و سرد شدن
• وجود التهاب، تورم و یا قرمزی در اطراف دندان آسیب‌دیده
• درد مداوم و شبانه دندان و درد هنگام جویدن غذا و یا لمس کردن آن
• شکستگی دندان کودک در صورتی که پالپ دندان را تحت تاثیر قرار داده باشد.
• وجود پوسیدگی‌های عمیق در نزدیکی عصب دندان که با رادیوگرافی مشخص می‌شود.

برای مشاوره و بررسی وضعیت دندان کودک جهت عصب کشی، فرم زیر را تکمیل کنید.

اهمیت عصب کشی دندانه های شیری کودکان

توجه داشته باشید که دندان های شیری نقش مهمی در رویش دندان های دائمی دارند پس نگهداری و مراقبت از آنها در درجه اول قرار دارند. در حالت کلی دندان های شیری سنین 6 تا 12 سالگی می افتند تا فضای مناسبی برای رویش دندان های دائمی ایجاد کنند بنابراین در صورت عفونت یا پوسیدگی باید هر چه سریع تر درمان انجام شود و در صورتی که عصب کشی یا درمان ریشه موثر نبود باید دندان ها را با داشتن شرایط خاص کشید.

یکی از مهم ترین دلایلی که والدین در صورت داشتن عفونت به آن توجه نمی کنند افتادن دندان شیری است می افتد ولی این یک تصور کاملا اشتباه است زیرا در صورت عدم درمان نه تنها رویش دندان دائمی را دچار اختلال می کند بلکه به سایر دندان ها و لثه آسیب جدی میزند.

بیشتر بخوانید: پوسیدگی دندان شیری کودکان

مشاوره قبل از عصب کشی دندان کودکان با دکتر لیلا آذرنوش

مشاوره قبل از عصب کشی دندان کودکان به تشخیص دقیق مشکل و انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند. در این جلسه، دکتر لیلا آذرنوش با معاینه دندان‌های کودک و بررسی میزان پوسیدگی، شرایط لازم برای درمان را ارزیابی می‌کنند همچنین والدین درباره مراحل عصب کشی، مراقبت‌های قبل و بعد از درمان و رعایت بهداشت دهان و دندان کودک راهنمایی می‌شوند. مراجعه به‌موقع به دندانپزشک اطفال، از گسترش پوسیدگی و آسیب بیشتر به دندان جلوگیری می‌کند و به حفظ سلامت دهان کودک کمک خواهد کرد.

تفاوت عصب کشی کودکان با بزرگسالان

عصب کشی دندان کودکان و بزرگسالان با هدف حفظ دندان آسیب‌دیده و کنترل عفونت انجام می‌شود، اما نوع درمان با توجه به ساختار دندان و میزان آسیب متفاوت است. سن بیمار، شیری یا دائمی بودن دندان و وضعیت ریشه در انتخاب درمان مناسب نقش دارند.

معیار مقایسه	عصب کشی دندان کودکان	عصب کشی دندان بزرگسالان
نوع دندان	اغلب دندان‌های شیری و گاهی دندان‌های دائمی نابالغ	بیشتر دندان‌های دائمی تکامل‌یافته
نوع درمان	پالپوتومی یا پالپکتومی برای دندان شیری، بسته به میزان آسیب	درمان ریشه با پاک‌سازی و پرکردن کانال‌ها
ساختار ریشه	ریشه دندان شیری به‌تدریج تحلیل می‌رود	ریشه دندان دائمی معمولاً ساختار تکامل‌یافته دارد
هدف درمان	حفظ دندان شیری تا زمان افتادن طبیعی و نگهداری فضای دندان دائمی	حفظ دندان دائمی و جلوگیری از کشیدن آن

انواع روش‌های عصب کشی دندان در کودکان

نوع عصب کشی دندان کودکان با توجه به میزان پوسیدگی، شدت التهاب یا عفونت پالپ و وضعیت ریشه دندان انتخاب می‌شود. دندانپزشک پس از معاینه و بررسی تصاویر رادیوگرافی، مناسب‌ترین روش درمان را برای حفظ دندان کودک مشخص می‌کند.

درمان پالپ زنده برای دندان شیری

در این نوع درمان قسمتی از پالپ از تاج دندان شیری خارج شده ولی از ریشه برداشته نمی شود. در این مورد بالای پالپ دچار آسیب شده است و همین قسمت از دندان خارج می شود. پالپ سالم با مواد مخصوصی برای محافظت پوشانده می شود و سپس روکشی از جنس فولاد ضد زنگ روی آن قرار می گیرد.

توجه داشته باشید که این پوشش موقتی است و تا رشد کامل ریشه دندان در پالپ قرار گیرد. از این روش برای تسریع در روند ریشه دندان دائمی نیز استفاده می شود. انجام این درمان داری شرایطی می باشد از جمله عدم وجود آبسه یا تورم در دندان و شل نبودن دندان می باشد. این درمان به روش های مختلفی انجام می شود که شامل:

• درمان محافظتی: در صورتی که دندان دچار پوسیدگی شده باشد و آسیبی به پالپ نرسد از این روش درمانی استفاده می شود یعنی در ابتدا قسمت پوسیده شده خارج شده و قبل از پرکردن دندان نوعی ماده برای محافظت از دندان قرار می گیرد.

• پوشش غیر مستقیم: در صورتی که پوسیدگی دندان به قدری شدید می باشد که نزدیک به پالپ شده است ولی آسیبی به آن نزده با استفاده از این روش قسمت زیادی از پوسیدگی خارج می شود و پانسمانی نزدیک پالپ قرار می گیرد و سپس پرکردن دندان انجام می شود. توجه داشته باشید که این کار برای پیشگیری از پوسیدگی پالپ دندان می باشد.

درمان پالپ مستقیم برای دندان شیری

در اثر پوسیدگی یا عفونت، قسمتی از پالپ دچار آسیب شده و در معرض محیط قرار می گیرد. برای محافظت از پالپ و پیشگیری از آسیب بیشتر موادی در روی آن قرار داده می شود ولی این پوشش مانند دندان طبیعی دارای اثر دائمی نخواهد بود و در معرض آسیب قرار دارد پس لازم است تا حتما توسط دندانپزشک انجام داده شود.

درمان غیرزنده پالپ

در صورتی که تمام پالپ در اثر پوسیدگی یا عفونت دچار آسیب شده باشد از روش درمان غیر زنده پالپ یا درمان کانال ریشه، همه پالپ از ریشه و تاج دندان خارج می شود. سپس داخل دندان تخلیه شده و توسط ماده مخصوصی پر می شود. در مرحله بعد روکشی از جنس فولاد ضد زنگ بر روی آن قرار می گیرد. این کار به کودک کمک می کند تا برای افتادن دندان شیری آماده شده و در هنگام رویش دندان های دائمی ریشه آن را جذب کند.

در این ویدیو دکتر لیلا آذرنوش نتیجه عصب کشی دندان کودکان را نشان می‌دهند.

عصب کشی دندان شیری بدون بیهوشی در چه شرایطی انجام می‌شود؟

عصب کشی دندان شیری بدون بیهوشی زمانی انجام می‌شود که کودک از نظر جسمی شرایط مناسبی داشته باشد و بتواند با کمک دندانپزشک مراحل درمان را تحمل کند. در این شرایط، برای کنترل درد از بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود و میزان همکاری کودک در انتخاب شیوه درمان اهمیت دارد.

در صورت پوسیدگی عمیق یا عفونت پالپ، دندانپزشک پس از بررسی وضعیت دندان، درمان مناسب را انتخاب می‌کند. برای انجام عصب کشی دندان کودکان بدون بیهوشی، مراجعه به دندانپزشک متخصص اطفال اهمیت زیادی دارد. دکتر لیلا آذرنوش به‌عنوان یکی از گزینه‌های مطرح برای انتخاب بهترین دندانپزشک اطفال، می‌توانند وضعیت دندان کودک را بررسی کرده و درباره شیوه مناسب درمان راهنمایی کنند.

نکات مهم بعد از عصب‌کشی دندان کودک

رعایت مراقبت‌های بعد از عصب‌کشی دندان کودک به کاهش ناراحتی و جلوگیری از آسیب به دندان درمان‌شده کمک می‌کند. والدین باید با توجه به توصیه‌های دندانپزشک، تغذیه و بهداشت دهان کودک را کنترل کنند تا روند ترمیم به‌خوبی طی شود.

• تا زمان رفع بی‌حسی، از خوردن غذا و جویدن خودداری کنید.
• غذاهای نرم و ولرم به کودک بدهید.
• از مصرف خوراکی‌های سفت، چسبنده و بسیار داغ پرهیز کنید.
• مسواک زدن را با ملایمت ادامه دهید.
• داروهای تجویزشده را طبق دستور دندانپزشک مصرف کنید.
• در صورت درد شدید، تورم رو به افزایش یا تب، به دندانپزشک مراجعه کنید.

بیشتر بخوانید: درد دندان کودکان بعد از عصب کشی

عوارض تاخیر در عصب‌کشی دندان کودکان

اگر پوسیدگی عمیق یا عفونت پالپ دندان کودک درمان نشود، درد و التهاب تشدید می‌شود و احتمال تشکیل آبسه افزایش پیدا می‌کند. در صورت پیشرفت عفونت، بافت‌های اطراف دندان و جوانه دندان دائمی نیز در معرض آسیب قرار می‌گیرند و گاهی دندان شیری زودتر از موعد از دست می‌رود.

• اگر عصب‌کشی انجام نشود، عفونت به قسمت‌های داخلی دندان (پالپ) نفوذ کرده و پوسیدگی عمیق دندان را ایجاد می‌کند.
• عدم درمان عفونت پالپ می‌تواند باعث ایجاد آبسه دندانی (جمع شدن عفونت در لثه) شود که در موارد شدید، نیاز به درمان‌های جراحی دارد.
• عصب‌کشی به کاهش درد کمک می‌کند در واقع عدم درمان درد شدید و طولانی مدت را برای کودک به همراه دارد.
• عفونت در دندان آسیب‌دیده به دندان‌های مجاور نیز منتقل شده و آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
• در برخی موارد، عفونت ناشی از دندان شیری می‌تواند بر رشد دندان‌های دائمی تأثیر بگذارد.
• عفونت یا آسیب به دندان شیری باعث از دست دادن زودهنگام آن و مشکلات در زمان رشد دندان‌های دائمی خواهد شد.
• در موارد نادر و شدید، عفونت دندانی می‌تواند به استخوان‌های فک و صورت گسترش یابد.

سوالات متداول مربوط به عصب کشی دندان کودکان

جمع‌بندی

عصب‌کشی دندان در کودکان روشی ضروری برای حفظ سلامت دندان‌ها در صورت بروز آسیب‌های شدید یا عفونت‌های پالپی است. این روش به کاهش درد، پیشگیری از عفونت‌های بیشتر و حفظ دندان شیری تا زمان رویش دندان‌های دائمی کمک می‌کند. عدم انجام عصب‌کشی می‌تواند منجر به عوارضی چون آبسه، درد مزمن، آسیب به دندان‌های مجاور و اختلال در رشد دندان‌های دائمی شود. بنابراین، درمان به موقع و دقیق دندان‌های آسیب‌دیده در کودکان بسیار مهم است تا از مشکلات جدی آینده جلوگیری شود.