خونریزی لثه در کودکان به خصوص هنگام مسواک زدن یکی از مشکلات شایع و نگران کنندهای است که بسیاری از والدین با آن مواجه هستند. این علامت معمولا نشانهای از مشکلات بهداشتی دهان و دندان بوده یا و در برخی موارد نشان دهنده وضعیتهای پزشکی جدی تر خواهد بود. بسیار مهم است که دلایل این مشکل شناسایی و درمان شود تا از بروز مشکلات گسترده دهان و دندان در آینده جلوگیری گردد.
علل خونریزی لثه
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن در کودکان دلایل مختلفی دارد که نیازمند توجه و بررسی دقیق است. در ادامه به توضیح بیشتر در مورد هر یک خواهیم پرداخت.
التهاب لثه
التهاب لثه در کودکان یکی از علل شایع خونریزی لثه است. این حالت معمولاً ناشی از تجمع پلاک و باکتریها در اطراف دندانها بوده که باعث التهاب و حساسیت لثهها میشود. در این زمان معمولا لثه بعد از مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان، خونریزی خواهد داشت.
استفاده نادرست از مسواک
استفاده از مسواک با الیاف سخت یا تکنیک نادرست مسواک زدن میتواند به آسیب به بافت لثه و خونریزی منجر شود. والدین باید توجه کنند که برای کودک خود، مسواک نرم انتخاب کند و سختی برس مسواک نیز زیاد نباشد تا در صورت فشار بیش از اندازه دست کودک، خونریزی لثه ایجاد نشود.
کمبود ویتامینها
کمبود ویتامین C، که به ویژه برای سلامت لثهها اهمیت دارد، باعث خونریزی لثه میشود. این ویتامین در بروز این مشکل اثرگذاری زیادی دارد اما باید تحت نظر پزشک این ویتامین برای کودکان استفاده شود.
عفونت های دهان و دندان
عفونت های باکتریایی یا ویروسی، از جمله عفونتهای دندانی مانند آبسه، باعث التهاب و خونریزی لثه خواهد شد.
مشکلات دندانی
مشکلات دندانی مانند پوسیدگیهای دندانی یا مشکلات در رشد دندانهای دائمی میتوانند به التهاب و خونریزی لثهرا به همراه داشته باشد. دقت داشته باشید که خونریزی درد یا حساسیت در ناحیه دندانهای آسیب دیده را به همراه خواهد داشت.
بیشتر بخوانید: علت پوسیدگی دندان در کودکان
بیماری های سیستمیک
برخی بیماری های سیستمیک مانند اختلالات خونریزی یا بیماری های خود ایمنی بر لثهها تأثیر میگذارند و باعث خونریزی خواهند شد.
خونریزی ناشی از آسیب یا ضربه
آسیب یا ضربه به دهان و لثه ها، مانند برخورد با اشیاء سخت یا آسیب های ورزشی، میتواند باعث خونریزی لثه شود.
علت خونریزی لثه هنگام مسواک زدن
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یکی از نشانههای مشکلات دهان و دندان است و میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. برخی از علل شایع آن عبارتاند از:
- شایعترین علت خونریزی لثه، التهاب لثه در کودکان یا پریودنتیت است که در اثر تجمع پلاک باکتریایی روی دندانها ایجاد میشود. این التهاب باعث حساسیت لثهها و خونریزی آنها میشود.
- استفاده از مسواک با برس سخت یا مسواک زدن با فشار زیاد، میتواند باعث خراشیدگی و خونریزی لثه شود.
- در برخی افراد، به خصوص خانمها در دوران بارداری، تغییرات هورمونی میتواند باعث حساسیت و التهاب لثهها شود که منجر به خونریزی میشود.
- کمبود ویتامین C و ویتامین K میتواند باعث ضعف لثهها و افزایش احتمال خونریزی آنها شود.
- داروهایی مانند رقیقکنندههای خون (مانند وارفارین) به عنوان عارضه جانبی باعث افزایش خونریزی لثه خواهد شد.
- استعمال دخانیات میتواند به لثهها آسیب بزند و باعث بروز التهاب و خونریزی شود.
- اگر بهداشت دهان به خوبی رعایت نشود، پلاک و جرم روی دندانها تجمع مییابد و منجر به التهاب و خونریزی لثه میشود.
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن نشانه کمبود کدام ویتامین است؟
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن معمولاً به کمبود ویتامین C مرتبط است. ویتامین سی نقش مهمی در سلامت بافتهای لثه و حفظ یکپارچگی عروق خونی دارد. کمبود این ویتامین به مرور زمان منجر به ضعیف شدن بافتهای لثه، افزایش التهاب و در نهایت خونریزی لثهها و حساسیت شدید آن ها میشود. کمبود ویتامین C به طور خاص میتواند باعث ایجاد بیماری اسکوربوت شود که یکی از علائم اصلی آن، خونریزی لثه و تورم لثه ها است.
خونریزی لثه در کودکان و سرطان خون
در برخی موارد، خونریزی لثه میتواند یکی از علائم جدیتر مانند سرطان خون باشد. در کودکان، سرطان خون لوسمی، یکی از شایع ترین انواع سرطان است که با علائم مختلفی از جمله خونریزی غیرعادی همراه خواهد بود. اگر کودک شما به طور مکرر دچار خونریزی لثه میشود، به ویژه اگر این خونریزی با علائم دیگری مانند کبودی، خستگی غیر عادی، یا تب همراه باشد، لازم است که به پزشک مراجعه کنید.
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن کودکان نگران کننده است؟
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن تا حدودی نگران کننده است، خصوصا اگر مکرراً اتفاق بیفتد یا با علائم دیگری همراه باشد. در حالی که گاهی اوقات خونریزی لثه به دلایل ساده مانند استفاده نادرست از مسواک یا التهاب خفیف لثه رخ میدهد، اما در برخی نشان از مشکلات جدی است.
ناگفته نماند که برخی داروها، مانند داروهای رقیقکننده خون، خطر خونریزی لثهها را افزایش میدهند. اگر شما یا فرزندتان داروهایی مصرف میکنید که باعث خونریزی میشود، این موضوع را با پزشک خود مطرح نمایید.
پیشگیری از خونریزی لثه در کودکان
پیشگیری از خونریزی لثه در کودکان با رعایت چند نکته ساده اما مهم امکانپذیر است. این نکات میتوانند به حفظ سلامت دهان و دندان کودکان و جلوگیری از التهاب و خونریزی لثه کمک کنند:
✅️ کودکان باید از سنین پایین یاد بگیرند که دندانهای خود را بهدرستی مسواک بزنند و استفاده از نخ دندان را آغاز کنند. مسواک زدن دوبار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید میتواند به حذف پلاکهای باکتریایی و جلوگیری از التهاب لثهها کمک کند.
✅️ مصرف غذاهای غنی از ویتامین C (مانند مرکبات، کیوی و توتفرنگی) و ویتامین K (مانند سبزیجات برگسبز) برای سلامت لثهها بسیار مهم است. این ویتامینها به تقویت لثهها و کاهش التهاب کمک میکنند.
✅️ کودکان باید یاد بگیرند که مسواک زدن صحیح به چه شکل است و از نخ دندان استفاده کنند. برای کودکان کوچکتر، والدین میتوانند این کار را با کمک و نظارت انجام دهند.
✅️ مصرف زیاد شیرینیها و نوشیدنیهای شیرین میتواند به تجمع پلاکهای باکتریایی و پوسیدگی دندانها منجر شود که خود زمینهساز التهاب و خونریزی لثهها است.
✅️ مراجعه منظم به دندانپزشک برای بررسی وضعیت دندانها و لثههای کودک اهمیت زیادی دارد.
✅️ با آموزش صحیح و توضیح مزایای بهداشت دهان و دندان، کودکان را به رعایت این عادات تشویق کنید.
درمان خونریزی لثه در کودکان
- برای کودک خود از مسواک با برس نرم استفاده کنید و دو بار در روز به آرامی مسواک بزنید. از فشار زیاد خودداری کنید.
- به فرزند خود آموزش دهید که هر روز از نخ دندان برای تمیز کردن بین دندانها استفاده کند. این کار به پیشگیری از تجمع پلاک کمک میکند.
- استفاده از دهانشویههای ضد باکتریایی
- مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین C و کلسیم
مراجعه به بهترین دندانپزشک اطفال برای بررسی پزشکی بیشتر و تشخیص علت دقیق برای درمان خونریزی هنگام مسواک زدن بسیار مهم است.
در نهایت….
برای پیشگیری و درمان، مهم است که کودک به طور منظم و صحیح مسواک بزند، از نخ دندان استفاده کند و به دندانپزشک مراجعه کند. همچنین، تغذیه مناسب و کاهش مصرف مواد قندی نیز میتواند در پیشگیری از مشکلات دهان و دندان مؤثر باشد. در صورت تداوم خونریزی، حتماً با دندانپزشک مشورت شود تا علت دقیق مشخص و درمان مناسب انجام شود.