ارتودنسی دندان کودکان میتواند مسیر رشد فک و نظم دندانها را از همان سالهای اول زندگی تغییر دهد و از بسیاری از مشکلات آینده پیشگیری کند. شاید تصور کنید نامرتبی دندانها فقط یک موضوع ظاهری است اما در کودکان این وضعیت میتواند روی جویدن، صحبت کردن و حتی اعتمادبهنفس آنها اثر بگذارد پس شروع بررسیهای ارتودنسی در سن مناسب کمک میکند ناهنجاریها زودتر شناسایی شوند و درمان با سختی کمتر و نتیجه بهتر انجام شود. در این مقاله بررسی میکنیم چرا توجه به نظم دندانها از کودکی اهمیت دارد و چگونه میتوان سلامت لبخند کودک را تضمین کرد.

مزایای ارتودنسی دندان در دوران کودکی
ارتودنسی در دوران کودکی با هدایت صحیح رشد فک و مرتبکردن مسیر رویش دندانها، میتواند از پیچیدهتر شدن ناهنجاریهای دهان و دندان در آینده جلوگیری کند از همین رو شروع درمان آن هم در زمان مناسب در بهبود جویدن، تکلم، تنفس و تناسب چهره کودک کمک کرده و احتمال نیاز به درمانهای دشوارتر در بزرگسالی را کاهش میدهد.
- پیشگیری از مشکلات تنفسی در دوران بزرگسالی
- جلوگیری از رشد غیر طبیعی فک و دندانها
- درمان ناهنجاریهای فک بدون نیاز به جراحی
- احساس درد و ناراحتی کمتر حین انجام ارتودنسی در سنین بالاتر
- پیشگیری از مشکلات جدی دهان و دندان در آینده
- تاثیر و نتیجه بهتر ارتودنسی و کوتاه شدن طول دوره درمان برای کودک
- اصلاح ناهنجاریهای ناشی از وضعیت قرارگیری دندانها و فک مانند اختلالات گیجگاهی فکی
چه علائمی نشان میدهد که کودک به ارتودنسی نیاز دارد؟
برخی نشانهها در دهان و صورت کودک هشداردهنده هستند و نشان دهند زمان بررسی ارتودنسی فرا رسیده است پس توجه به این علائم میتوان مشکلات فک و دندان در همان مراحل اولیه شناسایی و اصلاح کرد.
- روی هم نیامدن صحیح دندانهای بالا و پایین
- جلو بودن بیش از حد دندانها یا فک بالا
- عقب بودن فک پایین نسبت به بالا
- شلوغی و نامنظمی دندانها
- فاصلههای غیرعادی بین دندانها
- مشکل در جویدن یا گاز گرفتن غذا
- نفس کشیدن از دهان به جای بینی
- ساییدگی غیرطبیعی دندانها
- اختلال در تلفظ صحیح برخی حروف
- کج بسته شدن دهان هنگام بستن دندانها

بهترین سن برای ارتودنسی دندان کودک
بهترین سن برای ارتودنسی دندان کودکان بین ۷ تا ۹ سالگی است، زمانی که دندانهای شیری هنوز در حال جایگزینی با دندانهای دائمی هستند و رشد فک تا حدی قابل هدایت است. در این سن، دندانپزشک میتواند ناهنجاریها و مشکلات رشد فک را بهموقع شناسایی کرده و با اقدامات ساده از پیشرفت آنها جلوگیری کند.
توجه داشته باشید که شروع درمان در این بازه سنی باعث میشود روند اصلاح دندانها کوتاه و راحتتر باشد همچنین نیاز به درمانهای پیچیده در آینده کاهش مییابد. با این حال حتی اگر درمان در سنین بالاتر آغاز شود، ارتودنسی همچنان میتواند نتایج قابل توجهی داشته باشد، اما اغلب نیازمند زمان طولانیتر و همکاری بیشتر کودک است.
انواع ارتودنسی دندان در کودکان
نوع ارتودنسی در کودکان با توجه به سن، مرحله رشد فک، شدت ناهنجاری و وضعیت دندانها انتخاب میشود که متخصص ارتودنسی پس از معاینه، مناسبترین روش درمان را برای اصلاح مشکلات فک و دندان و هدایت صحیح رشد کودک پیشنهاد میکند.
ارتودنسی پیشگیرانه
به طور معمول این روش در سنین پایین و همزمان با رویش دندانهای شیری یا دائمی انجام میشود و مهمترین هدف ارتودنسی پیشگیرانه هم جلوگیری از تشدید ناهنجاریهای فک و دندان و کاهش نیاز به درمانهای پیچیده در آینده است.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی پیشگیری
ارتودنسی مداخلهای
ارتودنسی مداخلهای هم زمانی انجام داده میشود که علائم اولیه ناهنجاری در فک یا دندانها مشاهده شده باشد. در این روش، رشد فک هدایت شده و مشکلاتی مانند کمبود فضا برای رویش دندانها یا ناهنجاریهای بایت در مراحل اولیه اصلاح میشوند.
ارتودنسی متحرک
در این روش از پلاکهای متحرکی استفاده میشود که کودک میتواند با نظر پزشک آنها را از دهان خارج کند. ارتودنسی متحرک بیشتر برای اصلاح ناهنجاریهای خفیف، هدایت رشد فک و حفظ فضای مناسب برای رویش دندانهای دائمی کاربرد دارد.
ارتودنسی ثابت
ارتودنسی ثابت شامل براکتها و سیمهایی است که روی دندانها نصب میشوند و تا پایان درمان در جای خود باقی میمانند. این روش برای اصلاح نامرتبیهای متوسط تا شدید دندانها و مشکلات بایت، دقت و اثربخشی بالایی دارد.
دستگاههای هدایتکننده رشد فک
در برخی کودکان که ناهنجاری فکی دارند، از دستگاههای مخصوص برای هدایت رشد فک بالا یا پایین استفاده میشود. این وسایل با بهرهگیری از دوران رشد کودک به بهبود هماهنگی فکها کمک کرده و در بسیاری از موارد نیاز به درمانهای پیچیدهتر در آینده را کاهش میدهند.
ویدیو فوق را که در خصوص ارتودنسی دندان است مشاهده کنید.
انیمیشن ارتودنسی دندان
تفاوت ارتودنسی دندان کودکان و بزرگسالان
روند مرتبسازی دندانها در کودکان و بزرگسالان یکسان نیست و شرایط سنی نقش مهمی در نوع درمان و نتیجه آن دارد همچنین رشد فک در کودکان هنوز کامل نشده، اما در بزرگسالان استخوانها به رشد نهایی رسیدهاند و همین موضوع تفاوتهای اساسی ایجاد میکند.
| مقایسه | ارتودنسی کودکان | ارتودنسی بزرگسالان |
| وضعیت رشد فک | فک در حال رشد و قابل هدایت است | رشد فک کامل شده است |
| سرعت نتیجهگیری | سریع | طولانی |
| امکان اصلاح فک | بالا و بدون جراحی | محدود و گاهی با جراحی |
| میزان جابهجایی دندان | راحت انجام میشود | نیازمند زمان و فشار کنترلشده |
| احتمال عود مشکل | کمتر در صورت درمان بهموقع | بیشتر در صورت عدم نگهداری صحیح |
| مدت استفاده | کوتاهتر در بسیاری موارد | طولانیتر |
| تاثیر بر رشد صورت | قابل کنترل و اصلاح | فقط محدود به دندانها |
| نیاز به همکاری بیمار | بیشتر توسط والدین پیگیری میشود | به خود فرد وابسته است |
بیشتر بخوانید: هزینه ارتودنسی دندان کودکان

مراحل دندانپزشکی دندان کودکان
مراجعه منظم به دندانپزشکی از کودکی، پایهای برای سلامت دهان و دندانهای دائمی است و از بروز مشکلات جدی هم جلوگیری میکند در واقع آشنایی والدین با مراحل درمان و معاینات دندانپزشکی کودک باعث میشود تجربه کودک راحت و موثر باشد.
معاینه اولیه
در اولین جلسه، دندانپزشک وضعیت دهان، دندانها و لثه کودک را بررسی میکند، بررسی شامل تعداد دندانها، رشد فک و وجود پوسیدگی یا ناهنجاریهای اولیه است درواقع این معاینه پایهای برای برنامهریزی درمانهای بعدی محسوب میشود و به والدین توصیههای مراقبتی اولیه داده میشود.
آموزش بهداشت دهان و دندان
دندانپزشک به کودک و والدین نحوه صحیح مسواک زدن و استفاده از نخ دندان را آموزش میدهد، همچنین درباره رژیم غذایی سالم و جلوگیری از مصرف زیاد شیرینیها صحبت میشود. این مرحله نقش مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دندان و حفظ سلامت آنها دارد.
پیشگیری و فلورایدتراپی
فلورایدتراپی دندان کودکان یا استفاده از مواد محافظ دندان، به تقویت مینای دندان کمک میکند، این روش به کاهش ریسک پوسیدگی و محافظت از دندانهای شیری و دائمی کودک کمک میکند توجه داشته باشید که این اقدامات به صورت دورهای انجام میشوند.
درمان پوسیدگی و ترمیم دندان
اگر پوسیدگی یا آسیب دندان مشاهده شود، دندانپزشک اقدامات ترمیمی مناسب مانند پرکردن دندان یا استفاده از روکش را انجام میدهد، این درمانها بدون ایجاد درد شدید و با تجهیزات مخصوص کودکان انجام میشود.
برنامهریزی ارتودنسی
در صورت مشاهده مشکلات نظم دندانها یا رشد فک ارتودنسی انجام میشود در واقع این مرحله شامل بررسی زمان مناسب برای شروع درمان و انتخاب روش مناسب برای پیشگیری از ناهنجاریهای آینده است.
راههای ارتباط با دکتر لیلا آذرنوش بهترین دندانپزشک اطفال در تهران
| شماره تماس مطب | 02126249823 |
| مسیریابی مطب | تهران، خیابان دولت، خیابان عین آبادی، پلاک۴، طبقه اول، واحد ۲ |
مراقبتهای طلایی برای ارتودنسی کودکان
مراقبت درست از دندانها در دوران ارتودنسی کودکان اهمیت زیادی دارد و نقش مهمی در موفقیت درمان و پیشگیری از پوسیدگی دارددر واقع رعایت نکات ساده اما موثر تجربه کودک را راحت و نتیجه درمان را بهتر میکند.
- از مسواک زدن برای کودک خود غافل نشوید، زیرا مسواک زدن جرمها و مواد غذایی باقیمانده اطراف بریس ارتودنسی را پاک کرده و به جلوگیری از پوسیدگی دندانها کمک میکند.
- استفاده مرتب از دهانشویه مناسب کودکان با طعمهای جذاب باکتریهای دهان را از بین برده و احساس ناخوشایند ناشی از آن را کاهش میدهد.
- استفاده از نخ دندان با راهنمایی و مشورت دندانپزشک کودک باعث میشود دندانها به شکل ایمن تمیز شوند و از درد یا حساسیت جلوگیری شود.
- حتما در اوایل دوران کودکی به دندانپزشک اطفال مراجعه کنید تا وضعیت دهان و دندان کودک بررسی شود و بهترین زمان برای شروع مراقبتها تعیین گردد، بهطوری که اولین معاینه زیر یک سالگی انجام شود.
هزینه ارتودنسی دندان در کودکان به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینه ارتودنسی دندان در کودکان به عوامل مختلفی مانند شدت ناهنجاری دندانها و فک، نوع دستگاه ارتودنسی (ثابت یا متحرک) مدت زمان درمان، نیاز به درمانهای جانبی و تعداد جلسات مراجعه بستگی دارد به همین دلیل، تعیین هزینه دقیق تنها پس از معاینه و بررسی شرایط دهان و دندان کودک امکانپذیر است و برای هر بیمار میتواند متفاوت باشد.
برای دریافت یک برآورد دقیق از هزینه درمان، لازم است کودک توسط پزشک معاینه شود تا مناسبترین روش درمانی انتخاب گردد. دکتر لیلا آذرنوش، دندانپزشک اطفال و دارای پرسپتورشیپ دندانپزشکی اطفال، پس از ارزیابی وضعیت رشد فک، نظم دندانها و نیازهای درمانی کودک، بهترین برنامه درمانی را پیشنهاد داده و درباره عوامل مؤثر بر هزینه ارتودنسی و مراحل درمان، مشاوره کامل و شفاف در اختیار والدین قرار میدهند.
سوالات متداول ارتودسی دندان کودکان
در موارد نادری مشاهده شده که برخی از کودکان به بریس (فلز مورد استفاده در ارتودنسی) حساسیت دارند اما جای هیچگونه نگرانی نیست، برای کودکانی که نمیتوانند از بریس استفاده کنند از مواد دیگری برای ارتودنسی استفاده میشود. چرا که این نوع حساسیت موجب التهاب لثه در کودکان میشود.
خیر، در مرحله ابتدایی دندانپزشک باید پوسیدگی دندان را تشخیص دهدو بعد از بررسی و انجام اقدامات لازم تصمیم به انجام ارتودنسی بگیرد.
خیر- علاوه بر بهبود ظاهر لبخند، ارتودنسی به اصلاح مشکلات بایت، بهبود عملکرد جویدن، کاهش فشار روی مفصل فک و تسهیل رعایت بهداشت دهان و دندان نیز کمک میکند.
در نهایت…
در نهایت میتوان گفت ارتودنسی دندان کودکان نهتنها به نظم و زیبایی دندانها کمک میکند، بلکه رشد صحیح فک و عملکرد طبیعی دهان را نیز تضمین میکند. البته شروع به موقع درمان، مراقبت منظم و پیگیری توصیههای دندانپزشک باعث میشود مشکلات بعدی کاهش یابد و کودک با دندانهایی سالم، عملکرد درست جویدن و لبخندی زیبا به آینده خود قدم بگذارد.