رادیوگرافی دندان کودکان یکی از نگرانی های والدین می باشد چرا که اکثر آنها نگران دریافت دوز اضافی و بیش از حد برای کودکان هستند اما می توانیم این اطمینان را بدهیم که اشعههای دریافتی در رادیوگرافی بسیار کمتر از دوزی است که از طریق خورشید دریافت می کنیم. در کل این اطمینان را داشته باشد که این روش تشخیصی کاملا بی خطر است و با کمک آن می توانید مشکلات دهان و دندان کودک خود را به شیوه مناسب تشخیص داده و درمان کنید.

انواع رادیوگرافی دندان
یکی از روشهای تشخیص بیماری های دهان و دندان شیری کودکان رادیوگرافی می باشد زیرا یکسری از بیماریها را با ارزیابی چشمی قابل تشخیص نیستند. از همین رو رادیوگرافیهای دندانپزشکی بخش کوچکی از بدن را در معرض دوز پایینی از اشعه قرار می دهند از انواع آن عبارتند از:
رادیوگرافی داخل دهانی
در این نوع رادیوگرافی، صفحه یا سنسور رادیوگرافی داخل دهان کودک قرار میگیرد و تصویری دقیق از دندانها و ساختارهای اطراف آن ارائه میدهد. این روش به دندانپزشک کمک میکند تا پوسیدگیهای دندانی، وضعیت ریشهها، سلامت استخوانهای اطراف دندان و مشکلات احتمالی لثه را بررسی کند.
توجه داشته باشید که رادیوگرافی بایتوینگ (Bitewing) و رادیوگرافی پریاپیکال (Periapical) از زیرمجموعههای این نوع رادیوگرافی هستند. در رادیوگرافی بایت وینگ برای بررسی تاج دندان های بالا و پایین و حفره های موجود بین دندان ها استفاده میکنند. رادیوگرافی پری اپیکال برای بررسی های بیشتر یک یا دو دندان استفاده میشود که همه بخش های دندان از تاج تا ریشه ی آن را در بر میگیرد.
رادیوگرافی خارج دهانی
در این روش، دستگاه رادیوگرافی بیرون از دهان قرار میگیرد و تصویر بزرگتری از فک، استخوانهای صورت و ساختارهای دهانی به نمایش میگذارد. این نوع رادیوگرافی برای ارزیابی رشد و تکامل فکها، شناسایی مشکلات ارتودنسی و بررسی وضعیت کلی دندانها و فکها کاربرد دارد. رادیوگرافی پانورامیک (OPG) و رادیوگرافی سفالومتریک (Cephalometric) از نمونههای رایج رادیوگرافی خارج دهانی هستند.
در رادیوگرافی پانورامیک از تمامی دندان های فک بالا و پایین تصویربرداری کرده و دیگر نیازی به تصویربرداری های متعدد ندارد. اما رادیوگرافی سفالومتری تمامی نواحی فک و استخوان و دهان و حالت سر را در بر میگیرد که بعد از آن مشکلات دندانی ارتودنسی میگردد.
به طور کلی، رادیوگرافی داخل دهانی برای جزئیات بیشتر و تشخیص مشکلات دندانهای خاص استفاده میشود، در حالی که رادیوگرافی خارج دهانی نمای کلیتری از ساختارهای دهانی و فک ارائه میدهد و بیشتر در برنامهریزیهای ارتودنسی و جراحیهای فکی کاربرد دارد.
تعداد دفعات انجام رادیوگرافی دندان کودکان
تعداد دفعات انجام رادیوگرافی دندان با توجه به سلامت دهان و دندان و توسط دندانپزشک مشخص می شود. در صورتی که فردی بخواهد جهت تشخیص بیماری های دهان و دندان رادیوگرافی انجام دهد ابتدا باید جهت مشاوره و معاینه به دکتر لیلا آذرنوش بهترین دندانپزشک اطفال در خیابان دولت مراجعه نماید.
رادیوگرافی دندان کودکان
موارد استفاده از رادیوگرافی دندان کودکان
رادیوگرافی دندان کودکان یکی از ابزارهای مهم در تشخیص و درمان مشکلات دندانی است. این روش به دندانپزشک کمک میکند تا بدون ایجاد درد یا ناراحتی، به بررسی دقیقتر دندانها و فکهای کودک بپردازد.
- پوسیدگی های کوچک بین دندانی یا مخفی شده پشت ترمیمها
- بیماری عفونت لثه کودکان و بیماری های استخوانی
- آبسهها
- پوسیدگی دندان شیری کودکان
- کیست و حتی تومورها
- بررسی اندازه فک
- بررسی پیشرفت دندان های عقل
- بررسی لق شدن دندان های شیری
- بیماری های لثه
اهمیت رادیوگرافی در دندانپزشکی
رادیوگرافی در دندانپزشکی ابزاری کلیدی برای تشخیص و درمان دقیق مشکلات دهان و دندان است. این روش غیرتهاجمی به دندانپزشک کمک میکند تا بهصورت دقیق ساختارهای داخلی دندانها، استخوانهای فک و بافتهای اطراف را مشاهده کند. اهمیت رادیوگرافی در دندانپزشکی عبارتند از:
- شناسایی پوسیدگیهای پنهان، عفونتهای ریشه، کیستها و تومورهای دهانی.
- کمک به دندانپزشک در طراحی درمانهای ارتودنسی، ایمپلنت و جراحیهای فکی.
- تشخیص دندانهای نهفته و مشکلات فکی پیش از بروز علائم.
- بررسی وضعیت دندانهای عصبکشی شده، پرشده یا دندانهای آسیبدیده.
- شناسایی و جلوگیری از پیشرفت مشکلات دهان و دندان.
موارد منع استفاده از رادیوگرافی دندان کودکان
زمانی که انجام این روش تشخیصی میتواند خطراتی را برای کودک به همراه داشته باشد یا ضرورتی برای آن وجود نداشته باشد به هیچ عنوان پیشنهاد نمیشود.همچنین، در صورتی که کودک سابقه حساسیت شدید به مواد حاجب یا وسایل مورد استفاده در رادیوگرافی داشته باشد، باید از این روش پرهیز شود.
در واقع مشکلات دندانی بهوضوح توسط معاینه بالینی قابل تشخیص هستند پس وقتی فاصله زمانی کوتاهی از رادیوگرافی قبلی گذشته است و تغییری هم در وضعیت دندانها مشاهده نشده باشد، نیازی به تکرار رادیوگرافی نیست بهطور کلی، رادیوگرافی دندان کودکان باید تنها در مواقع ضروری و با حداقل میزان اشعه انجام شود تا از خطرات احتمالی آن کاسته شود.
بهترین سن برای رادیوگرافی دندان کودک
بهترین سن برای رادیوگرافی دندان کودک از حدود 6 سالگی آغاز میشود. در این سن، دندانهای دائمی شروع به رویش میکنند و دندانپزشک میتواند وضعیت رشد دندانها، فکها و ساختارهای دندانی را بهتر ارزیابی کند. با این حال، در شرایط خاص و بر اساس نیاز رادیوگرافی در سنین پایینتر نیز توصیه شود.
بهطور مثال، اگر کودک علائم پوسیدگی یا مشکلات خاصی در دندانهای شیری نشان دهد، یا اگر نیاز به ارزیابی وضعیت دندانهای نهفته باشد، رادیوگرافی ضروری است. در هر صورت، دندانپزشک براساس وضعیت بالینی کودک و ریسکهای موجود تصمیم میگیرد که رادیوگرافی را انجام دهد.
نکاتی که والدین هنگام انجام رادیوگرافی دندان برای کودکان باید رعایت کنند!
هنگام انجام رادیوگرافی دندان برای کودکان، والدین باید به نکات زیر توجه کنند:
- والدین باید قبل از انجام رادیوگرافی، کودک را آرام کنند و توضیح دهند که این روش غیرتهاجمی است و هیچ دردی ندارد.
- در صورتی که کودک دارای بیماری خاصی باشد، مانند بارداری یا آلرژی به مواد خاص، باید به دندانپزشک اطلاع داده شود.
- مطمئن شوید که از حفاظتهای مناسب مانند پیشبند سربی برای کودک استفاده میشود تا از تأثیرات منفی اشعه جلوگیری شود.
- از انجام رادیوگرافیهای غیرضروری خودداری کنید و فقط در مواقعی که دندانپزشک تشخیص میدهد، این کار انجام شود.
- قبل از انجام رادیوگرافی، بهتر است کودک از خوردن غذا یا نوشیدنیهایی که میتواند بر تصویر تأثیر بگذارد خودداری کند.
در نهایت….
رادیوگرافی دندان هیچ گونه ضرری برای کودکان به همراه نخواهد داشت، خیلی از والدین تصور می کنند به دلیل وجود اشعه ایکس در رادیوگرافی، انجام این روش تشخیصی می تواند برای بدن کودک آن ها مضر باشد و منجر به بروز بیماری سرطان شود. اما میزان اشعه موجود در رادیوگرافی بسیار کمتر از تابش نور خورشید است لذا می توان گفت انجام آن برای کودکان بی عارضه است.